De theatervoorstelling Rapidité Rapidité ging op 24 mei 2007 in première voor een volle zaal in theater Arca. Het talrijke publiek kreeg een gelaagde inkijk in de complexe leef- en werkomstandigheden van de (internationale) vrachtwagenchauffeurs aan de hand van deze voorstelling.

Naast de voorstelling kon men in de zolderkamer van Arca een filmmontage bekijken waarvan de beelden werden gemaakt tijdens een daguitstap met de zesdejaarsleerlingen vrachtwagen van het KTA Lindelei. Tot in de toiletten toe werd Arca ondergedompeld door CB-gesprekken, die geënsceneerd waren door de leerlingen vrachtwagen.

Een grote groep van deze leerlingen kwam nieuwsgierig - en onder goedkeurend oog van hun leerkrachten en directrice - afgezakt naar Arca voor de première van Rapidité Rapidité. De reacties van de leerlingen en het publiek verraadden dat er heel wat herkenbaarheid schuilde in de dialogen die werden opgevoerd.

Marnix Vuylsteke - zelf chauffeur en één van de spelers van Rapidité Rapidité - vond de tijd om terug te blikken op zijn eerste ervaring als acteur. Regisseur Tom Dupont zocht hem op en keek samen met hem nog eens 'in de achteruitkijkspiegel'.

Tom: Heb je al teruggedacht aan de repetitie en de speelperiode?

Marnix: Ja. Het komt regelmatig wel eens terug in mijn gedachten. Het was van meet af aan een heel hectische periode maar het was vooral een mooie periode. Ik heb er eigenlijk weinig bij stilgestaan het moment dat het zich allemaal voordeed en ik heb mij daar ook weinig vragen bij gesteld. Omdat ik van in het begin zoiets had van: natuurlijk doe ik daar aan mee. Ik moest daar precies niet over nadenken. Ook al paste het niet in mijn planning op dat moment. Ik zat al met heel veel activiteiten en toch heb ik het er bijgenomen. Want halverwege is het bijna afgesprongen. Dat ik het echt niet goed meer wist. Ik kon het toen ook bijna niet meer aan.

Maar de ervaring van in Arca te kunnen spelen, heeft bij mij wel iets wakker gemaakt. Ik had nog nooit toneel gespeeld. Als ik ooit de kans krijg om terug in een stuk mee te doen en ik vind daar de tijd en ruimte voor, dan ga ik dat zeker doen. Omdat ik nu weet wat dat inhoudt. Maar met Rapidité Rapidité wist ik dat niet. Dat was voor mij een sprong: wat gaat dat hier worden?

Ik weet nog goed toen je belde of ik naar de lezing kon komen. Ik dacht toen dat je uit verschillende mensen een aantal spelers zou kiezen. Ik dacht aan een auditie met veel volk maar dat was helemaal niet zo.  Dat was de eerste verrassing. Het feit dat het vooral over vrachtwagens en transport ging, is voor mij natuurlijk de grootste motivatie geweest. Omdat ik er lang genoeg inzit.

Tom: Je zegt dat je regelmatig aan de voorstelling terugdenkt, kun je zeggen wanneer?

Marnix: Als ik met de camion rijd. Je zit achter het stuur en je gedachten gaan zijn vrije gang. Dan ga je terug.  

Tom: Kijk je nu anders naar de inhoud van het stuk?

Marnix: Neen, ik kijk er inhoudelijk niet anders naar. Ik vond het een juiste weergave. De belangrijkste punten van de transportsector werden aangeraakt. Het feit dat de vrouw thuis vijf dagen wacht tot de man klaar is met werken. Het feit dat je toch wel met een serieus 'gedrocht' op baan bent. De rijtijden en rusttijden. Ik vind dat het allemaal aan bod gekomen is: zowel het familiale aspect als het werk zelf.

Tom: Heb je na de voorstelling contact gehad met het publiek en met chauffeurs?

Marnix: Ja. De chauffeurs die ik aangesproken heb - de weinige die er geraakt zijn - waren toch serieus onder de indruk. Ik herinner mij toch een paar reacties: Ik ga dat doorzeggen en ze moeten komen kijken. Je moet dat alleszins zien, dat is goed! Maar ja. Wie heeft daar tijd voor als camionchauffeur? Als ze al thuis zijn op zaterdagavond hebben ze daarom niet altijd tijd of goesting om buiten te komen.

De mensen die geen kennis hadden van het chauffeursleven waren ook enthousiast. Ik vroeg onder andere aan een vrouw wat bij haar was veranderd na de voorstelling. Wat ik nu weet en waar ik vroeger niet bij stilstond, zei ze, is dat dat allemaal mensen zijn die in dienen camion zitten. Ik vond dat heel mooi. We hadden jammer genoeg na de voorstelling te weinig tijd om met iedereen te babbelen maar het heeft zeker wel wat wakker gemaakt.

Tom: Hoe was het om op de planken te staan?

Marnix: Ik ga dat nog doen. Ik weet dat het nog zal terugkomen. Ik ga dat nog doen. Ik vertrouw erop dat het op het juist moment nog eens terugkomt.

Tom: Had je het gevoel dat je iemand anders was tijdens het spelen?

Marnix: Neen, want ik ben camionchauffeur. Het enige wat ik moest kennen was mijn tekst.

Tom: Kon je je vinden in wat je moest spelen?

Marnix: Ja. Er waren een paar stukken waarin ik me aanvankelijk niet kon herkennen, maar die zijn er dan ook uitgevallen.

Tom: Was er een link met uw personage en uzelf?

Marnix: Ik blijf altijd rustig, zeker met mijn camion op de baan. Ik ga mij ergeren in mijn auto. Ik ga mij dul maken in het verkeer. Maar met mijn camion heb ik dat niet. Ze mogen nog zo zot doen voor mij. Niemand kan mij opjagen. Op dat moment werk ik. Als je in de file staat, kan je er niet over rijden he. In die zin zijn er wel gelijkenissen tussen mij en het personage dat ik speelde. Er zat ook een tikkeltje naïviteit in hem. Dat heb ik ook en spijtig genoeg ben ik het die af en toe verlies. Maar vooral het feit dat hij heel veel vertrouwen had. Vertrouwen in de situatie zoals ze zich voor deed. Dat heb ik ook wel. In absurde situaties kan ik soms heel veel rust vinden. Dat vond ik mooi in die rol. Vertrouwen in de situatie.

Tom: Had je kunnen voorspellen hoe de voorstelling er ging uitzien?

Marnix: Absoluut niet. Ik had mij iets totaal anders voorgesteld. Er was aanvankelijk sprake van te werken met echte camions en toen kreeg ik al een beter beeld. En toen was er ook nog de idee van een vrachtwagen die kwam aangereden met een tribune erin. Het uiteindelijk resultaat was iets anders maar vond ik ook heel goed meegevallen (de gebotste kartonnen vrachtwagens met speelvlak in de geveinsde aanhangwagen in een theaterzaal met vaste zitplaatsen). 

Tom: Had je last van stress of plankenkoorts?

Marnix: Ik weet het niet. Ik heb niet het gevoel dat ik daar last van had. De tekst was een stressfactor maar dan nog. Het was geen stresserende ervaring, integendeel. Het was een uitlaatklep.

Tom: Was er voor u een verschil tussen de eerste en de laatste voorstelling?

Marnix: Ja. De eerste voorstelling was een hele mooie en de laatste voorstelling was nog mooier. Zo is het. En er tussenin ook. Ook al was er tussenin minder volk in de zaal. Ik vond ze eigenlijk allemaal even mooi. Allemaal op zich. Iedere voorstelling had wel iets. Je evolueert. Je voelt na 2, 3 voorstellingen van dat kan, dat kan niet.

Een moment dat ik nooit zal vergeten is toen Sonja haar liedje zong en het publiek begon te applaudisseren. Er waren een tweetal mensen die plots applaudisseerden en na mijn teken begon iedereen mee te applaudisseren. Een heel mooi moment. Dat is nooit meer teruggekomen na die ene keer. Die ene chauffeur in het publiek die spontaan al zijn uitingen brulde vond ik ook heel goed, Saidja de muzikant die te laat kwam voor de voorstelling... Er waren te gekke momenten.

Tom: Het lijkt precies al lang geleden?

Marnix: Het lijkt inderdaad lang geleden. Door mijn werk en de kinderen zit ik in een stroomversnelling van activiteiten. Sommige herinneringen vervagen wel maar ze verdwijnen niet. Ik probeerde onlangs met Patrick (tegenspeler in het stuk) nog wat tekst op te zeggen maar dat ging toch moeilijk. Het was een mooie periode. Hoe moeilijk en hoe druk het ook was. Ook de mindere momenten hoorden er allemaal bij. Ik denk dat het in ieder ander theaterstuk ook niet altijd rozegeur en maneschijn is. Dat zal ook met vallen en opstaan zijn. Als je met zoveel mensen in een periode zo kort op elkaar zit, is het logisch dat je de menselijke neveneffecten daarvan ziet. Dat hoort er gewoon bij.  Dat is een indicatie van iemand beter leren kennen. Als je zo ver kan gaan met mensen is dat een logisch gevolg.

Ik vond het sociaal-artistieke gegeven mooi. Dat de inhoud van de voorstelling zaken aanhaalt die zich voordoen in de maatschappij waar niet iedereen stil bij staat. Diegenen die het stuk zagen, zullen er stil bij gestaan hebben en stil bij staan. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen die dat stuk gezien heeft nu met een ander gevoel op de E40 of de E17 rijdt. Daar ben ik van overtuigd.

Rapidité Rapidité foto-album [in Flickr]

printervriendelijke versie