Na verschillende geslaagde producties in de Gentse OCMW woon- en zorgcentra heeft Victoria Deluxe in 2008 een nieuw sociaalartistiek project opgezet in het WZC Zonnebloem te Zwijnaarde. Samen met de senioren en de jongeren van de vakantiewerking De Pagadder van de Dienst Jeugd - OCMW Gent ontwikkelde Victoria Deluxe een intergenerationeel project waarmee we de sociale samenhang tussen verschillende generaties willen bevorderen. Het doel was het wederzijdse respect ten aanzien van generaties te stimuleren en de vormen van communiceren vroeger en nu te leren kennen.

Theatermaker Pascal Buyse, cineast Koenraad Deblauwe en sociaal werkster Sarah Pector werkten samen met de senioren en de jongeren rond het thema ‘communicatie’. Als rode draad werd de lach gebruikt, de lach als ultiem communicatiemiddel tussen verschillende generaties. Op lachen staat geen leeftijd, lachen als pure vorm van communicatie. Dit gaf de kans een boeiende confrontatie en ontmoeting te creëren tussen jong en oud. Het werd een soort leefwereldonderzoek dat zich toespitste op hoe ‘gewone’ mensen doorheen de voorbije decennia anders zijn beginnen communiceren, met aandacht voor de rol van nieuwe communicatiemiddelen zoals radio, televisie, telefoon, gsm, webcam, mp3, internet,…

Tijdens dit werkproces gingen we op zoek hoe de vertel- en verhalencultuur stilaan is verschoven naar een cultuur van diverse vormen van nieuwe geletterdheid. Samen met de senioren en de jongeren onderzochten we hoe die verschuivingen kunnen worden geïnventariseerd en geïllustreerd.

De bewoners van het woon- en zorgcentrum die deelnamen aan het project zijn in hoofdzaak geïnteresseerden die op eigen initiatief zich engageerden. Anderen werden uitgenodigd en gemotiveerd door de medewerkers van WZC Zonnebloem. Bij aanvang van het project organiseerden we verkennende gesprekken. Vrij snel evolueerden deze gesprekken naar groepsgesprekken rond thema’s die de senioren zelf aanbrachten, over hun leefwereld vroeger en nu, over communicatie en de lach. Daarnaast gingen we met regelmaat op kamerbezoek bij de bewoners die niet aan de groepsgesprekken konden deelnemen.

De jongeren van De Pagadder zijn tussen 10 en 15 jaar oud en nemen op regelmatige basis deel aan de activiteiten van de vakantiewerking. Dit zijn overwegend maatschappelijk kwetsbare jongeren waarvan de ouders beroep doen of deden op de hulpverlening van het OCMW Gent. Met een tiental jongeren werkten we rond vriendschap, internetgebruik, wat het betekent om ouder te worden en hoe ze hun toekomst zien. Tijdens de zomervakantie participeerde een ruimere groep jongeren aan de activiteiten. Zo kregen ook oudere jongeren van de vakantiewerking de kans om zich binnen het project te engageren.

In een tweede fase werd de ontmoeting en interactie tussen de senioren en de jongeren concreet. Door het bekijken van films en series uit de oude doos en hedendaagse werken werd al snel duidelijk dat senioren een ander gevoel voor humor hebben dan jongeren nu. Senioren gebruiken humor om hun eigen onmacht, pijn en angst voor het leven draaglijk te maken. Ze trachten de werkelijkheid om zich heen te relativeren door er grapjes over te maken.

Lachen stimuleert om hierover te praten en naar elkaar te luisteren. Daartegenover staan de jongeren die zoekende zijn en aftasten waar je al dan niet mee kan lachen. Met humor trekken ze een grens tussen zichzelf, de groep en het afwijkende.

We luisterden samen naar auditieve fragmenten: de burleske revues uit de jaren ’50 (bv. het volkstoneel van Romain Deconick), de cabaretiers uit de jaren ’70 (bv. Urbanus die voor ophef zorgde binnen de katholieke kerk met de hitsingle Een bakske vol met stro) en de hedendaagse pittige Britse humor (bv. Borat als fictieve Kazachse journalist). In vroegere werken trachtte een acteur via het spel de complexiteit van de samenleving op een luchtige manier te vertalen. Taboes werden spelenderwijs op scène gebracht. De nar (de komiek) mocht de waarheid vertellen, maar bleef de nar. Nu daarentegen wordt de grens tussen lachen om en lachen met steeds dunner.

Bij de jongeren kwam het jachtige karakter van verschillende communicatievormen sterk naar voren. Pennenvrienden bestaan wel nog maar alles gebeurt tegenwoordiger veel sneller. Het schrijven van een brief heeft plaats gemaakt voor de sms-cultuur (W817 staat voor wacht eens even) en de vele chatmogelijkheden (MSN, Skype,...). De anonimiteit die inherent is aan die communicatiemiddelen zorgt ervoor dat vriendschap op een andere manier wordt beleefd.

Het resultaat van deze bijzondere ontmoetingen tussen jong en oud leidde tot verrassende effecten. Dit wordt aan het brede publiek gepresenteerd tijdens het weekend van 24, 25 en 26 oktober 2008.

De bezoekers krijgen de kans om een parcours doorheen het WZC Zonnebloem te volgen en een tiental tussenstops te maken die zich situeren in zowel de kamers van enkele bewoners als de gemeenschappelijke ruimtes die deel uitmaken van het dagelijkse leven van de bewoners. De jongeren van de vakantiewerking gidsen de bezoekers in kleine groepjes doorheen het woon- en zorgcentrum en langs audio- en videofragmenten, foto's, installaties en kleine theatrale interventies met als rode draad communicatie en lachen.

Aan de hand van kleine en grote verhalen word je als bezoeker telkens opnieuw verrast. De cafetaria wordt omgetoverd tot centraal ontmoetingspunt waarnaar je tussen en na het doorlopen van het parcours kunt afzakken. De avond sluiten we af met een revue van foto’s, filmpjes, sketches en muziek… een waar Gents volksfeest.

Promofilmpje door de jongeren gemaakt, dat vertooond zal worden op het intern televisiekanaal van WZC Zonnebloem

Volg het project via de 'PostPost'-blog

Praktisch

Voorstelling op:

• vrijdag 24 oktober 2008 van 18u tot 21u30
• zaterdag 25 oktober 2008 van 14u tot 17u30
• zondag 26 oktober 2008 van 14u tot 17u30

Reservaties: via Victoria Deluxe online reservaties of tel. 09 324 80 26

Locatie: WZC Zonnebloem
Hutsepotstraat 29, 9052 Zwijnaarde
Inkom: 5 euro / reductie: 3 euro

Een productie van: Victoria Deluxe en OCMW Gent

printervriendelijke versie