Project arbeid
Sinds de herfst van 2009 zet Victoria Deluxe een langdurig en gelaagd project op rond het thema arbeid. De motieven om rond dit thema een sociaalartistiek project uit te werken, zijn in de eerste plaats verbonden met de vele ‘arbeidsverhalen’ van mensen die de voorbije jaren over de vloer van Victoria Deluxe kwamen. Veel van deze verhalen vertellen ons dat heel wat mensen niet langer in staat of bereid zijn om mee te draaien binnen het klassiek economische productieverhaal. Andere verhalen vertellen ons over de verregaande vervreemdingsprocessen binnen onze actuele economie(ën).
Sommige mensen willen werken, maar mogen niet werken omdat ze niet over de nodige en vereiste documenten beschikken. Andere mensen willen niet meer werken, maar worden vanuit het activeringsdiscours (iedereen actief!) verplicht om te werken. Binnen de ‘verplichte kaders’ werken veel mensen zonder dat ze er echt plezier uit halen of een gevoel van zingeving ervaren. Ze vertellen ons iets over het ‘zinloze karakter’ van heel wat soorten arbeid. In de ‘vrije tijd’ ontwikkelen veel mensen daarentegen vormen van arbeid die vaak wel voldoening opleveren. In de vrijwilligerswerking van Victoria Deluxe wordt er arbeid verricht die bij de ‘arbeiders’ een gevoel van plezier, erkenning, genot of het herwinnen van zelfwaarde veroorzaakt. Binnen deze ‘vrije tijd’ ervaren meer mensen een soort greep op het soort arbeid die ze verrichten: arbeiden in de tuin levert groenten op die ze verwerken of verdelen, de mantelzorg ten aanzien van de zieke moeder levert erkenning van de andere familieleden op en versterkt de band met de eigen moeder.
We willen op een inductieve manier aan de slag gaan: vertrekkend vanuit de specifieke verhalen en getuigenissen onderzoeken we hoe mensen op vandaag de verschillende arbeidsomstandigheden ervaren en analyseren. Uit de specifieke verhalen van de mensen willen we het ‘grotere’ afleiden. In tegenstelling tot eerdere projecten is het een uitdaging om niet enkel stil te blijven staan bij de eigen verhalen en ervaringen rond arbeid, maar breder te verkennen op zoek naar andere en nieuwe verhalen over arbeid. Arbeid is niet alleen iets dat psychologiserend moet worden benaderd. Arbeid beïnvloedt ook op een indringende manier onze geografie: steden dragen nog steeds sporen uit het industriële verleden, bepaalde landschappen zijn drager van specifieke vormen van arbeid: van de landbouw tot de metaalindustrie.
Tussen december 2009 en eind juni 2010 zetten we een atelierwerking op. Dit betekent dat de participanten kunnen kiezen in welk atelier ze willen meewerken. De ateliers worden omkaderd en begeleid door één of meerdere kunstenaars en kenmerken zich door een multimediale aanpak. Het voordeel van een atelierwerking is dat er met kleinere groepen kan worden gewerkt en dat elk één zich kan focussen op het medium dat hem of haar het beste ligt.
In de eerste fase ontwikkelen we samen met de participanten voorstellen gericht op ‘onderzoek’. De eerste weken werd er research opgezet met de bedoeling om het thema arbeid breed te verkennen. Daarnaast werd er tijd en ruimte vrijgemaakt om de nieuwe participanten – die via het OCMW worden gerekruteerd – een plek te geven. De ‘anciens’ namen hierbij een belangrijke brugfunctie in.
Op basis van deze ‘onderzoeksateliers’ zal elk atelier op zoek gaan om het materiaal artistiek te bewerken: fotografie, spel en performance, beeldende kunst en video behoren tot de keuzemogelijkheden. Elk atelier organiseert een tweetal werkmomenten per week en werkt vrij autonoom. Om de drie weken zullen we een gezamenlijk werkmoment organiseren om het ‘work in progress’ aan elkaar te tonen en op die manier de betrokkenheid en interactie tussen de verschillende ateliers te stimuleren.
In 2010 zullen we een aantal toonmomenten organiseren. Na elk toonmoment zal worden geëvalueerd en bijgestuurd op basis van de feedback die de participanten en het publiek formuleren. Hoe we in het volgende seizoen zullen verder werken, ligt nog volledig open. Op vandaag gaan we uit van het idee om te werken in de richting van een multimediale tentoonstelling die we in het voorjaar (eind februari) 2011 willen opzetten.
Het project arbeid wordt tot slot omkaderd door een stuurgroep die een ondersteunende rol heeft. Dit project beschouwen we dan ook als een collectief werkproces waarbij de autonome, eigenzinnige, weerbarstige inbreng van elk één in een groter verband wordt geplaatst.
Solidariteitsbezoek aan Opel Antwerpen (di 9 februari 2010)
> Bekijk hier de foto's
Solidariteitsbezoek aan Carrefour Gent/Zwijnaarde (do 25 februari 2010)
-De klant aan het woord-
Solidariteitsbezoek aan Carrefour Gent/Zwijnaarde (do 25 februari 2010)
-De werknemer aan het woord-