Teksten

In deze rubriek vind je divers tekstmateriaal terug dat in de loop van de voorbije jaren werd geschreven. De meeste stukken werden geschreven door Dominique Willaert die - startend vanuit zijn ervaringen bij het sociaal-artistiek project 'De Figuranten' (Menen) tot en met de start en uitbouw van Victoria Deluxe (Gent) - de praktijk probeert te beschrijven.

Foto: StrashIn de diverse teksten wordt telkens gezocht naar een reflexieve benadering en een theoretische onderbouw van de sociaal-artistieke praktijk. De auteur baseert zich op de diverse projecten die hij samen met collega's, vrijwilligers en participanten sinds 1998 opzet. In die zin kunnen deze teksten ook beschouwd worden als het gezamenlijk zoeken en werken van een grote groep mensen.

Diverse thema's als cultuurparticipatie, empowerment, cultureel bemiddelaarschap en stedelijkheid worden aangesneden en uitgewerkt.

Een bijzondere erkentelijkheid gaat uit naar Leen Vandervorst die de voorbije jaren meewerkte aan de theoretische en methodologische onderbouw van onze sociaal-artistieke werking.

De teksten kunnen door iedereen vrij geraadpleegd en aangewend worden. In het gebruik van het tekstmateriaal vragen we naar een correct citeren van de auteur en werking.

Een verantwoord(elijk) burgerschap

Het ontbreken van een echt politiek denken en handelen als bepalende factor in de toenemende verharding van ons maatschappelijk klimaat

1. Een blik op onze postpolitieke samenleving

Inleidend

Vanuit de werking van Victoria Deluxe – een sociaal-artistieke en stedelijke praktijk - stellen we ons vaak de vraag in hoeverre wij samen met andere organisaties uit het middenveld aansluiten bij de dagelijkse werkelijkheid van mensen die meestal weinig anders kunnen dan ‘overleven’. Onze vaststelling is dat er steeds minder politiek begrip, aandacht en zorg voor de kwetsbaren in onze samenleving is. Burgers die in problemen zitten, worden in de eerste plaats zelf verantwoordelijk gesteld voor hun situatie, en moeten zich steeds vaker zelf zien te beredderen. Een vraag die zich daarom opdringt, is of we binnen het basiswerk niet meer moeten streven naar een gericht en bewust politiek handelen. Dit veronderstelt een voortdurende maatschappelijke alertheid en een bereidheid om bewust tijd te investeren in het maken van politieke analyses enerzijds en het ontwikkelen van politieke acties anderzijds. In dit kader is het belangrijk om politiek handelen niet te verwarren met partijpolitieke inzet. Het eerste veronderstelt een onafhankelijke positie die ideologisch denken en oppositie toelaat. Het tweede houdt heel vaak in dat de ‘tucht’ van de partij een onafhankelijk en vrij denken verhindert.

Lees verder » Een verantwoord(elijk) burgerschap (pdf)

Oproep tot burgelijke ongehoorzaamheid

Dit opiniestuk werd aangeboden aan De Morgen voor publicatie. Ze vonden echter enkel pagina twee de moeite waard om te publiceren (18/5/2006), de eerste pagina met een scherpe ideologische analyse van het falen van links kon blijkbaar niet. Hopelijk heeft dit niets te maken met kranten die onder commerciële druk kleiner worden terwijl de foto's erin groter...

Een jaar geleden deden we in deze krant (13/5) een oproep tot het ontwikkelen van een linkse strategie tegen de verrechtsing van onze samenleving. Als belangrijke principes stelden we gastvrijheid en solidariteit voorop. We schreven toen:

"Opvallend is hoe de linksprogressieve stem nauwelijks nog voldoende kracht lijkt te genereren in het maatschappelijk debat: de multiculturele samenleving wordt failliet verklaard, het rechtendiscours verschuift in de richting van een plichtendiscours."

We stelden voor om met 'een veelheid aan organisaties en burgers' rond het begrip 'gastvrijheid' samen te werken in de Arteveldestad. Een oproep die samengevat een uitnodiging inhield ten aanzien van de links-progressieve krachten om zich daadkrachtiger te positioneren. En concrete initiatieven rond gastvrijheid te ontwikkelen.

Iets meer dan een jaar later moeten we vaststellen dat ter linkerzijde de lethargie even hardnekkig is gebleven, terwijl de rechterzijde ongehinderd verder oprukt in de morele gelederen. Het is onwaarschijnlijk hoe het maatschappelijk discours ten aanzien van asielzoekers, bijna dag op dag, verder verhard. Wat gisteren nog ongehoord was, is de dag erna voorpagina nieuws. Financiële steun geven aan mensen die in een legale procedure zitten wordt in vraag gesteld, vrijheid van vestiging lijkt geen grondrecht meer en al wie asielzoekers helpt, wordt 'illegaal' verklaard!

Het is alsof onze contreien overspoeld worden door steeds meer asielzoekers en ze onze rijkdom ontnemen en heel de samenleving onveilig maken. Nog even en we gaan ten onder! Niets is echter minder waar: het aantal asielzoekers daalt, we behoren nog steeds tot de 20% van de wereldbevolking die 80% van de wereldwijde consumptie en pollutie opeist, en de veiligheid blijft behoorlijk stabiel. Daarnaast weet iedereen dat onze economie in elkaar zou stuiken zonder het zwartwerk dat door tienduizenden asielzoekers wordt verricht.

En toch verhardt dag na dag onze houding ten aanzien van mensen die het oneindig moeilijker hebben dan de doorsnee Vlaming. Waarbij enige vorm van clementie stilaan als een te mijden verschrikking wordt voorgesteld. We leven nu zonder meer in een hysterische samenleving waar elke vorm van redelijkheid zoek is. De angst regeert meer dan ooit in dit oh zo rijke land...

Tegenover deze tsunami aan egoïsme zijn er gelukkig het stijgend aantal acties van gastvrijheid voor asielzoekers. Het is ronduit een schande voor onze democratie dat het de burgers zelf zijn die nu asiel moeten verlenen aan asielzoekers. Naast de kerkbeschermingsacties in heel het land zien we vooral ten zuiden van de taalgrens acties in universiteiten en vrijzinnige centra.

Naarmate deze acties uitbreiden wordt het duidelijk dat het maatschappelijk draagvlak voor een meer humaan asielbeleid én een regularisatie toeneemt. Maar blijkbaar is dat voor minister Dewael en enkele van zijn collega's enkel een signaal om hun standpunt nog te verharden.

Samen met verschillende Gentse organisaties blijven we de Kerkbeschermingsactie in de Sint-Antoniuskerk ondersteunen. We zullen met zoveel mogelijk mensen bewust meestappen in de nationale betoging van 20 mei in Gent. Maar daarbij willen we het niet laten. De vraag die we elke burger van dit land willen voorleggen is de volgende: kunnen we ons verbonden voelen met een staat die solidariteit afbouwt?

De partijgenoot van Dewael, Guy Verhofstadt, pleitte begin jaren '90 voor het recht als burger om uit de staat te stappen. Dat willen we niet doen, het probleem dat we aankaarten is dat de huidige staat weigert mensen te laten instappen. Maar tegelijkertijd had hij een punt dat we burgerschap niet als een evidentie mogen beschouwen. We vinden dat elke burger het moreel aan zijn geweten verplicht is om na te gaan of hij of zij zich nog kan terugvinden in de morele grondslagen van de staat waartoe hij of zij behoort.

Niet zonder reden bestempelde de filosofe Hannah Arendt burgelijke ongehoorzaamheid als kernelement van onze democratie. Of zoals Arendt het stelde: "Enkel iemand die weet wat het betekent burgerlijk ongehoorzaam te zijn, weet dat hij instemt met de gang van zaken in zijn gemeenschap en de politieke macht ervan ondersteunt wanneer hij niet ongehoorzaam is."

Wij voelen ons nu als burgers heel sterk in strijd met ons geweten. Ondanks de vele belastingen die we - met instemming - betalen, schroeft de staat haar solidariteit terug. Dat doet ons de vraag stellen of het niet legitiem is onze bijdrage aan de staat terug te schroeven en het geld dat hierdoor vrijkomt, zelf te besteden aan solidariteit aan mensen zonder papieren. Zo dragen we als burgers bij tot het op zijn minst behouden van de collectieve solidariteit!

Daarom doen we een oproep om over te gaan tot burgerlijke ongehoorzaamheid ten aanzien van alle burgers die de mensen zonder papieren een warm hart toedragen. Een voorstel kan zijn dat van de belastingen die we moeten betalen, we drie procent niet betalen. Dit bedrag kunnen we dan storten in een 'volksfonds' voor mensen zonder papieren. Ook andere ideeën in dit verband zijn > welkom.

We weten dat we met dergelijke acties de wet overtreden en dat er sancties dreigen. Misschien staat minister Dewael al klaar om ons aan te pakken. Als het zover komt zullen we een verzoekschrift indienen in het parlement met de vraag of we - naast de vele fiscale fraudeurs - ook in aanmerking komen voor fiscale amnestie.

Dirk Holemans & Dominique Willaert (Victoria Deluxe)
vanuit de kerkbeschermingsactie in Gent

Platformtekst van "Gastvrij Gent"

Platformtekst van "Gastvrij Gent"

Gastvrij Gent is een samenwerkingsverband van verschillende Gentse organisaties en individuen, dat ijvert voor een gastvrije stad en open stad waar elke inwoner zich thuis voelt. Mensen uit verschillende culturen en van verschillende afkomst kunnen perfect samenleven op voorwaarde evenwel dat ze elkaar leren kennen.
Het samenwerkingsverband maakt geen onderscheid tussen mensen met en mensen zonder papieren.

Juist die mensen zonder papieren wordt het leven zo moeilijk gemaakt. Al jaren wordt beloofd dat er een regularisatie komt. In het regeerakkoord van 18 maart 2008 staat duidelijk geschreven dat de regering opteert voor een regularisatiebeleid op basis van criteria die zullen worden verduidelijkt in een omzendbrief.

We zijn intussen één jaar later. Nog geen omzendbrief, geen voorstellen voor duidelijke criteria vanuit regeringszijde. Wel uitwijzingen, negatieve antwoorden op regularisatie-aanvragen (zelfs van mensen die hier al 9 jaar zijn!). Op welke basis? Maandenlang heeft de regering gekibbeld over een migratieplan, zonder resultaat. Minister van asiel en migratie Turtelboom wil alle aspecten van het asiel- en migratiebeleid combineren, maar ze komt niet tot een akkoord met haar collega's. 

Regularisatie kan een antwoord bieden op de onmenselijke situatie waarin mensen zonder papieren zich momenteel bevinden. Vele mensen hebben jarenlang moeten wachten op een antwoord op hun asielaanvraag. Heel wat mensen hebben hun leven hier opgebouwd en hebben inspanningen gedaan om zich te integreren. Hun toekomst ligt in België.

Mensen zonder papieren willen graag werken en een bijdrage leveren aan de Belgische samenleving, maar dit wordt hen verboden. Zelfs tijdens de asielprocedure is het verboden om legaal aan de slag te gaan. Wie zonder papieren wil overleven, kan op geen enkele financiële steun rekenen (geen mogelijkheid om legaal te werken en geen OCMW-steun) en is dus overgeleverd aan zwartwerk en uitbuiting. Iedereen zou de mogelijkheid moeten hebben om een inkomen te verwerven. We ijveren daarom voor het recht op arbeid.
Mensen hebben basisrechten (huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs) die voortvloeien uit het 'mens zijn' en dus voor iedereen zouden moeten gelden, met of zonder papieren. In de praktijk zijn deze basisrechten voor mensen zonder papieren maar in beperkte mate toegankelijk. Gastvrij Gent zal ervoor ijveren dat deze rechten voor iedereen gewaarborgd worden. 

Gastrvij Gent zal er ook voor ijveren dat wie in Gent woont, niet wordt uitgewezen.
En dit onder het motto:

"Er zijn geen illegale mensen, maar wel onmenselijke wetten".

Gastvrij Gent pleit voor een regularisatie van mensen zonder papieren. Dit is de enige manier om hen uit de onzekerheid te halen en hen de kans te bieden hun toekomst verder uit te bouwen. 

Solidariteit tussen mensen met en mensen zonder papieren is waar Gastvrij Gent voor staat.

Tekstarchief 2002 - 2006

De teksten kunnen door iedereen vrij geraadpleegd en aangewend worden. In het gebruik van het tekstmateriaal vragen we naar een correct citeren van de auteur en werking.