Ik zeg altijd de waarheid, maar niemand gelooft mij!

Nieuwe reeks publieksvertoningen in Studio Skoop, Sint-Annaplein 63, 9000 Gent :

MA 13.02 - 14u30
DI 14.02 - 14u30
DI 14.02 - 19u30
WO 15.02 - 19u30
DO 16.02 - 14u30 !VOLZET!
DO 16.02 - 19u30 !VOLZET!
VR 17.02 - 14u30
 

Reservatie : reservatie(AT)victoriadeluxe - 09 324 80 26 - online

‘Ik zeg altijd de waarheid, maar niemand gelooft mij’ –
Een sociaal-artistiek project over de impact van
psychisch ziek zijn op de mens en zijn omgeving

De documentaire ‘Ik zeg altijd de waarheid, maar niemand gelooft mij’  volgt de
odyssee van twee ouders, een broer en twee jongvolwassenen die met ernstig
psychisch lijden worden geconfronteerd. De vier verhalen getuigen op een
indringende manier over het verlies en de vervreemding die het ziekteproces bij alle betrokkenen veroorzaakt en over het gevecht tegen de soms falende en ontoereikende psychiatrische zorg.

Van het ene naar het andere ziekenhuis worden gestuurd.
Een Engelstalig boekje in uw handen geduwd krijgen
met uitleg over de ziekte van uw zoon.
Tekst maar geen uitleg!
En als niemand het nog weet, is er alleen nog maar de gevangenis!

Victoria Deluxe en de keuze voor een documentaire

Mensen met psychische problemen zijn in de eerste plaats burgers

Sinds de start van de werking van Victoria Deluxe is er grote betrokkenheid op
maatschappelijk kwetsbare groepen in het algemeen en mensen met psychische problemen in het bijzonder. Deze betrokkenheid vertaalde zich in de keuze om van Victoria Deluxe een plek te maken waar ook mensen met psychische problemen welkom zijn en de kans krijgen om als ‘burger’ (en niet als ‘zieke’ of  ‘gestoorde’) te worden benaderd. Normaliserende interacties vergroten immers de kans dat mensen voor een stuk herstellen.

Het perspectief van de betrokkenen

Toen Victoria Deluxe in 2009 samen met het Festival van Vlaanderen in de gevangenis van Gent een muziektheaterproductie met langgestraften opzette en presenteerde werden we voor het eerst langdurig geconfronteerd met het wel en wee van mensen die in de gevangenis verblijven onder een ‘interneringsstatuut’. Toen we ons gingen verdiepen in deze bijzondere problematiek en op cijfers en getuigenissen botsten en via Justitieel Welzijnswerk ook met familieleden in contact kwamen, besloten we om tijd, middelen en mensen in te zetten om de impact van ‘psychisch ziek zijn’ in kaart te brengen. De verhalen van onmacht van zowel ouders, patiënten zelf alsook hulpverleners maakten dat we ons voluit wilden engageren om een documentaire te maken vanuit ‘hun perspectief’. Ouders, broers, zussen maar ook grootouders, neven en nichten zijn meestal ook een ‘betrokkene’. Alleen viel en valt het ons op hoe weinig de familieleden soms worden gehoord en/of betrokken bij de zorg en de behandeling en bij het maatschappelijk debat dat rond de problematiek van psychisch ziek zijn en internering wordt gevoerd.

Internering

Het statuut van internering is een zeer
complex en dubieus juridisch statuut, wat maakt dat psychisch zieke mensen jaren na elkaar in één van de Belgische Gevangenissen kunnen verdwijnen, zonder specifieke behandeling of zorg op maat, wat je bij het begrip ‘psychisch ziek zijn’ toch perfect zou mogen veronderstellen. In het verleden werd de Belgische Staat hiervoor al een paar keer veroordeeld bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. De afstand tussen beleid en praktijk blijft groot.

Een ander soort zorg

Met de documentaire hoopten we ook een breed publiek te bereiken en er ook vormingsactiviteiten mee te kunnen opzetten. Finale doelstelling is een grotere alertheid te realiseren, aan te zetten tot reflectie en meebouwen aan een beter soort zorg ten aanzien van psychisch zieke mensen, waaronder een volledige omslag in het huidige interneringsbeleid. Mensen die psychisch ziek zijn, horen nooit in een
gevangenis thuis. Het doorbreken van het stigma en taboe rond psychische problemen is een belangrijke voorwaarde.

Het werkproces

In de eerste fase (oktober-december 2009) werden vijftien participanten geïnterviewd met de vraag naar de impact van hun psychisch ziek zijn. Er kwamen veel verhalen naar boven die illustreren hoe snel men van de maatschappelijke ladder glijdt één maal duidelijk is geworden dat iemand ‘psychisch ziek is’.
In een tweede werkfase werd aan een vijftal participanten gevraagd om  met een compacte digitale camera beelden te maken over hun leefwereld.
In een derde werkfase werd met participanten van Victoria Deluxe en familieleden van psychisch zieke mensen (via Justitieel Welzijnswerk) een groep samengesteld die bereid was om samen een documentaire te maken. De mensen werden thuis of in hun natuurlijke omgeving geïnterviewd en gefilmd met als rode draad het verloop van de ‘ziektegeschiedenis’ en de impact op hun leven en hun omgeving. De interviews werden samen in groep bekeken/beluisterd en becommentarieerd. Aansluitend werd met iedere participant een scenario ontwikkeld. Eén verhaal werd niet gefilmd, maar verteld in de vorm van animatiebeelden.  
Justitieel Welzijnswerk, Similes (verenigt partners, ouders en kinderen van mensen die psychisch ziek zijn), PC Sleidinge (in de persoon van Dirk Bryssinck) en de Liga voor Mensenrechten maakten deel uit van de stuurgroep samen met de participanten.
Tussen september en eind oktober 2010 werden de verhalen aan elkaar gemonteerd en eerst apart bekeken en besproken met de participanten. Dit onderhandelings-proces was heel belangrijk om mensen goed te doen nadenken over de keuzes van beelden en verhalen/getuigenissen. Similes speelde een belangrijke rol in de ondersteuning van de familieleden.

Praktische info

Documentaire:
Een productie van Victoria Deluxe met de steun van de Vlaamse Gemeenschap, Stad Gent en de Nationale Loterij.  
Camera, montage en animatie: Evelien Hoedekie, Dominique Willaert & Steve Shorrock

“De beelden sprekend. Hoewel de documentaire 1u40 min duurt, vliegt de tijd voorbij. De documentaire is niet in een paar woorden samen te vatten. Je voelt de pijn en het verdriet van mensen maar ook hun joie de vivre; de psychiatrie is een doolhof van afstandelijkheid maar misschien niet voor iedereen want er gebeuren ook wel goeie dingen. Soms gaan dingen tergend traag en langzaam en op andere momenten dan weer te snel. Kortom, een enorme rijkdom aan emoties, denkbeelden, ervaringen, ... spatten van het doek. De documentaire is niet alleen een aanklacht tegen maatregelen als internering en een afstandelijke psychiatrie maar vooral een ode aan de kracht en aan de veerkracht van mensen. En dat is wellicht nog het sterkste in het hele verhaal”.
(Mieke Craeymeersch – Directrice van Similes)

Vorming:
De documentaire kan gebruikt worden voor vormingswerk door erkende en deskundige vormingsinstellingen, mutualiteiten, ziekenhuizen, centra geestelijke gezondheidszorg, wijkgezondheidscentra en onderwijsinstellingen.  

Voor vragen ivm het gebruik van de documentaire en bijhorende vorming,
kan u contact opnemen met:
Elke De Groote, Provinciaal coördinator Similes West-Vlaanderen
Tel. 09 216 88 04
Similes kantoor Drongen
Oude Abdij, Drongenplein 26
9031 Drongen
elke.de.groote(AT)similes.be

Voor meer info ivm de documentaire:
Anja Claeys, Victoria Deluxe vzw
Tel. 09 324 80 26
Victoria Deluxe vzw
Dok Noord 4F 102
9000 Gent
anja(AT)victoriadeluxe.be